Henk Baars blijft bescheiden

Sjan zegt: ,,Ik pik het niet meer.’’ Sjan is de vrouw van Henk Baars, veldrijder van weleer. Ze heeft het over de website van het wereldkampioenschap 2005 in Zeddam. Daar staan geschreven portretten op van oude crosshelden. Maar wie staat er niet bij? Wereldkampioen 1990, te Getxo, Henk Baars.

Sjan heeft contact opgenomen met de organisatie, maar tot op de dag van vandaag, 19 januari, is er niets aan de site veranderd. Wel verhaaltjes over André Dufraisse, Renato Longo en Roger Rondeaux, maar niet over Henk Baars. Terwijl dat toch best had gemogen, op de site van een wereldkampioenschap in Nederland. In de veldrijderij is Henk Baars nooit helemaal serieus genomen, althans niet door zijn collega’s en pers. Zo schreef een columnist in het Brabants Dagblad onlangs nog over ,,het Diessens menneke Henk Baars dat tot op de dag van vandaag niet weet hoe hij wereldkampioen is geworden in Spanje.’’

Dus Henk, hoe ging het ook alweer precies daar in dat stadje boven Bilbao? ,,De zaterdag voor het wk was het heel slecht weer. Het was een modderig parcours, maar ik had toch voor gladde bandjes gekozen. De zondag van de wedstrijd was de temperatuur prettig, er moest veel gedronken worden. We vertrokken meteen hurry up. Ik zat een beetje achteraan, maar op de wielerbaan kwam alles steeds weer bij elkaar. Daar kon ik goedkoop aansluiten. Pascal Richard en Adri van der Poel staken er bovenuit in die tijd. Richard reed weg. Huub Kools en Frank van Bakel reden het gat op Richard dicht. Op driekwart van de koers zat ik vooraan. Met een Joop Zoetemelk-actie voorbij een balk ben ik sneaky weggereden. Ik heb nooit een moment gedacht dat ik zou gaan winnen. Simunek maakte achter mij een slippertje, ik bleef weg. En ik reed heel gemakkelijk, ik leed er niks mee. Het was voor mij de makkelijkste koers van heel het jaar.’’

Sjan vult aan: ,,Ik heb de beelden nogal eens bekeken, en ik denk dat Simunek geschrokken is omdat jij zo hard wegreed, en dat hij daarom geslipt is.’’

Henk weer: ,,Ze schrokken ja, ik had 44 x 19 staan en Jean Nelissen zei nog: ‘Henk Baars trekt goed door’.’’

Henk Baars wereldkampioen! En Nederlands kampioen ook nog, in 1993. En Nederlands kampioen mountainbike in 1989. En tegenwoordig verkoper van race- en andere fietsen in een ruime eigen zaak in zijn eigen Brabantse Diessen. Succes te over. En toch. ,,Henk is te bescheiden voor de sport. Henk heeft geen flair, hij hoeft niet interessant te doen, hij is gewoon z’n eige. Hij had meer uit het fietsen kunnen halen wat sponsors en publiciteit betreft, maar de gewone mensen hebben Henk altijd gewaardeerd’’, zegt Sjan. En ze voegt er nog iets aan toe. ,,Henk is een karaktermens.’’

Dat karakter kwam naar voren in de voorbereiding op de koersen. ,,Ik was niet vies van veel trainen. Ik reed honderd kilometer op de weg, daarna ging ik twee uur mountainbiken en dan nog een uur lopen. Op één dag ja. Naar de wedstrijden toe nam ik wat gas terug.’’

Dat karakter, het doorzettingsvermogen, kwam ook van pas bij het zoeken naar sponsors. Baars begon in 1985 als prof bij Panasonic, bleef daar in 1986, reed in 1987 en 1988 voor Barbas, in 1989 en 1990 voor Protekta BV, en van 1991 tot en met 1995 voor HEK Bouwmaterialen. Eén grote ploeg, gevolgd door drie kleinere sponsors. Eén van de drie, Barbas, werd binnengehaald tijdens een gesprekje aan de toog, op een repetitie van de Diessense harmonie Sint Willibrordus. Sjan zorgde ervoor. ,,Ik zat te buurten met iemand waar Barbas (open haardenfabrikant, DE) zijn kachels aan leverde. Zo is het contact tot stand gekomen, lobbyen aan de bar.’’

Het begin van Baars’ loopbaan als beroeps kwam als een verrassing. Zomaar ineens Peter Post aan de telefoon. ,,Dat was schrikken. Post had een bepaald aantal Nederlanders nodig in zijn ploeg om op een Nederlandse licentie te kunnen rijden, zo kwam hij ook bij mij terecht. Het verschil tussen profs en amateurs was in het veldrijden niet zo groot in die tijd, dus ik durfde de overstap wel te maken.’’

Baars werd semiprof bij Panasonic en hield zijn baan als machinebankwerker bij DAF aan. Een nieuw KNWU-reglement dwong hem in 1986 op zoek te gaan naar een sponsor die hem minstens het minimumloon zou uitbetalen. Dat werd dus Barbas. De bar-lobby slaagde waar een actie van fanatieke Diessense supporters strandde. De fans, onder wie een kastelein, een garagehouder en een bankdirecteur, maakten een folder die ze op grote schaal verspreidden onder kandidaat-sponsors, met als wervende suggestie: Help Henk aan een baan! ,,Zo leuk is dat niet’’, zei Baars daarover destijds in het Algemeen Dagblad. ,,Het is alsof ik smekend om een contract op mijn knieën ga. Maar ja, wie is Henk Baars? Ik heb gewoon geen naam waarmee ik kan schermen bij directies.’’

Die naam werd later gevestigd, bij het wereldkampioenschap in Getxo. Later kwam Baars nog een paar keer dichtbij een tweede wereldtitel, maar die is uitgebleven. In al zijn profjaren won hij zeventien koersen. ,,Ik reed altijd heel constant. Als ik won, was het altijd tegen de grote mannen, en niet in van die frutcrossjes.’’

Eén van die mooiere zeges was uitgerekend in Zeddam, op het WK-parcours 2006 met de gevreesde trap. Hoeveel treden die trap heeft? ,,Te veel’’, zegt Baars lachend. En hoe die zege toen tot stand kwam? ,,Ik had toen een goeie dag. Wimke de Vos wilde nog wat geld verdienen. Hij vroeg me of ik wilde winnen. Dus ik zeg: ik wil niet winnen, ik ga winnen’.’’

Dat was dan een moment waarop Baars zich even opstelde als een mannetjes-gorilla. Meestal doet hij dat niet. Meestal laat hij andere mensen ook delen in zijn successen. Zo begint hij spontaan over Wim Amels, de onvermoeibare journalistieke duizendpoot die vorig jaar overleed. ,,Ik heb veel te danken aan Wim. Hij heeft veel betekend voor Brabantse renners. Hij had een luisterend oor, hield alles bij en was er altijd.’’

Zo geeft Baars ook de credits voor het begin van zijn loopbaan aan iemand anders. Eerst voetbalde hij, als jongetje. Totdat dorpsgenoot Toontje Donkers hem zei dat hij talent had voor het fietsen. Baars reageerde karakteristiek. ,,Als jij dat zegt….’’ En hup, Baars was vertrokken voor een loopbaan in het veld.

Inmiddels heeft Baars zijn fietsenzaak uitgebouwd tot een regionaal bekende leverancier van race- en andere spullen. Zijn naamsbekendheid heeft daarbij zeker geholpen. En zijn goede conditie zal hem ook geen slecht doen. Die conditie houdt hij intact op de woensdagse trainingen van Nico van Hest in Alphen, met de hedendaagse toppers. Het crossen zit er nou eenmaal goed in, en het gaat er niet meer uit. Dat geldt ook voor de fiets waar Baars wereldkampioen op werd, een Diamant. Een paar jaar geleden verkocht Baars dat karretje, maar de nieuwe eigenaar bracht het na een tijdje weer terug. ,,En nou doe ik hem nooit meer weg.’’

Uit Wielerrevue januari 2006